01 apr 2016

Veranderende woonbehoeften

De woonbehoeftes in de maatschappij veranderen. In de praktijk zijn er steeds meer mensen die een andere manier van leven hebben.

Alleenstaanden, woongemeenschappen, eenoudergezinnen, tweepersoonshuishoudens, expats, mantelzorg, mensen met een behoefte aan short stay living. Daarnaast is op dit moment de huisvesting van statushouders een groot probleem. Deze acute woningnood geeft een enorme impuls aan de industriële systeembouw om te versnellen met innovatieve oplossingen voor flexibele bouw. Zo ook bij architect Martin Huiskes (LKSVDD Architecten) en Tino Lodeweges (Hodes).

De architect en de industriële huisvester staan naar eigen zeggen aan de vooravond van de eerste successen en hebben ‘dé oplossing voor permanent flexibel wonen’ gevonden. Volgens Martin is er al jaren veel te weinig flexibiliteit op de woningmarkt: ‘Veel meer mensen willen anders wonen dan wij denken. Hypotheken zijn molenstenen en er is een verschuiving van bezit naar gebruik onder met name jonge mensen. Nu wordt iedereen ondergebracht in een gezinswoning, maar die is vaak veel te groot. Je zou een concept moeten bedenken wat makkelijk aanpasbaar en eenvoudig te verhuizen is, zodat mensen altijd op maat kunnen wonen. Dat gaat ook leegstand tegen. Dat idee heb ik al jaren in mijn hoofd, Hodes ook en nu is dit concept geboren waarbij we denken in concepten en producten in plaats van traditionele woningbouw.’

‘Er is altijd woningnood’
​In Duitsland loopt men ook tegen het huisvestingsprobleem voor statushouders aan, een probleem​ waarvan de oplossing aansluit bij een veranderende maatschappij die flexibel wil wonen. Tino Lodeweges van Hodes: ‘Bondskanselier Angela Merkel heeft besloten dat wonen in tenten niet meer van deze tijd is en er alternatieven moeten komen om statushouders goed onderdak te bieden. Straks wanneer de behoefte verandert, passen we de woning aan op een willekeurige nieuwe situatie.’ Architect Martin vult aan: ‘Er is altijd een soort onderstroom van woningnood. Nu is het met de drukke toestroom van nieuwkomers, maar als iemand gaat scheiden, is er ook acuut een woning nodig. Deze woningen zijn goede buffers om mensen snel en comfortabel onderdak te bieden. Heeft een gemeente ruimte om in een wijk een blokje te plaatsen, dan is het probleem snel opgelost.’

Permanent flexibel en duurzaam
​In de provincie Gelderland is een woningstichting bezig met een plan om statushouders de komende​ tien jaar onderdak te kunnen bieden. Het reguliere vastgoed heeft geen ruimte in de zogenaamde doorstroomwoningen. Daarom bieden doorstroomwoningen voor ongeveer twee jaar een goede oplossing en ontstaat er ruimte voor statushouders om in te stromen in het reguliere vastgoed. Na de tien jaar kunnen de woningen eventueel als reguliere verhuurwoningen gebruikt worden. In de traditionele woningen worden casco en installatie in elkaar gestort en moet de vloer worden opengebroken als er een leiding verlegd moet worden. Martin: ‘Dat is vervelend. In dit product, wat industrieel wordt gemaakt, ligt het allemaal los en blijft het altijd aanpasbaar. Zo wordt een comfortabele en gezonde woning een tijdelijk onderkomen voor statushouders en passen we het over 15 jaar aan naar de wensen van dat moment. Denk bijvoorbeeld aan een ‘all-electric’- woning zonder gasaansluiting, volledig zelfvoorzienend door zonnecollectoren.’ Volgens Martin denken mensen nog teveel in noodoplossingen: ‘We denken nu nog te weinig in de blijvende mogelijkheden van een permanent, maar flexibel product. Het is een ‘gewoon’ huis met een stalen draag constructie erin. Over 100 jaar kunnen we dat nog steeds demonteren en remonteren. Zo gaan we door een soort milieudatabank uiteindelijk beter om met onze grondstoffen.’ Tino: ‘De grondstoffen behouden hun waarde en dat past bij de overtuiging van Hodes dat de generatie na deze generatie niet moet worden opgezadeld met de ellende die nu wordt veroorzaakt.’

Een woning die groeit en krimpt
​Hodes heeft in het land getest waar de woningen aan moeten voldoen en wat de wensen en eisen​ van bewoners zijn. Daaruit bleek dat de woning vooral comfortabel, veilig en energiezuinig moet zijn. Ze zien ook dat de vraag naar kleinere en betaalbare woningen groeit. In de ideale situatie zou een woning zelfs groter of kleiner moeten worden wanneer dat nodig is. Tino licht het toe: ‘Ook als gezin komt er een moment dat je weer met zijn tweeën bent. Ideaal is een huis wat bij behoefte aan meer ruimte kan groeien en als de behoefte verdwijnt ook weer kan krimpen. Daar hebben we op ingezet en dat blijkt te werken!’ Martin voegt toe: ‘We moeten de standaarden zo maken dat er altijd variatie mogelijk is die past bij een specifieke groep bewoners.’ Het is niet de bedoeling dat dit concept ‘een gouden randje’ krijgt, want Hodes wil altijd in ontwikkeling blijven. Tino: ‘Als je denkt dat je er bent, is er alleen maar een weg terug. Elke dag willen we iets leren wat we morgen kunnen gebruiken voor een beter eindresultaat en efficiënter proces. We willen snel kunnen verbeteren en dat ook blijven doen. Dat zijn niet alleen maar mooie woorden, maar het werkt ook gewoon zo in de praktijk. Zo blijf je voorop lopen.’